Drucken Seite empfehlen

FONLARLA AVANTAJ

Fonlarda bir çok kişinin parası büyük bir sepette toplanır. Bu para hangi tür esham ve tahvilâta (örneğin hisse senedleri veya tahvillere) yatırılacağını bir uzman (fon meneceri) karar verir. Böylece yatırımcılar borsadaki kârları kendileri spekule etmeden malî artışlarına denkleyebilirler. Hükümet tarafından görevlendirilmiş izlemciler fon satıcılarının kurallara uymasini garanti eder.




Fikir
Fonlar beraberce yatırım yapmak isteyen birçok insanı birleştirir. Yatırımcılar paralarını bir yerde toplarlar (sepet gibi). Çoğu zaman tek bir fona binlerce yatırımcı katılmıştır. Burada oluşan sermaye ile finans piyasasında tek başına yatırım yapılmasından çok daha kazançlar elde edilebilir.

Fon şirketleri parayı profesyonelce işletirler. Fon meneceriniz piyasayı her an sistematik bir şekilde gözetler. En yüksek kâr oranını elde etmek için yatırımcı paralarını hangi esham ve tahvilâta yönlendireceklerinin kararını onlar verirler.

 


Hedef
Kazanç oluşturmak fonların en önemli hedefidir. Fon şirketleri sermayeyi çoğaltmak için yatırım yaparlar. Örneğin hisse senedi fonları: Buradaki artışlar iki türlü oluşuyor: Fon içinde esham ve tahvilât kurlarının yükselmesi veya kar payı ile. Bunlar anonim şirketlerinin    hissedarlarına vermiş olduğu kârlardır. Bunun haricinde fonların hedefi sermayeyi değişik alanlarda bir çok esham ve tahvilâta (hisse senedi veya tahviller) dağıtarak riskleri en aza indirgemektir.

 


Başlangıç
Herhangi bir fona sahip olabilmek için yatırımcıların çoğunluğunun attıkları ilk adım bir bankadaki finans danışmanına veya bağımsız bir finans kuruluşuna gitmektir. Danışman ile ilk önce hangi fonların uygun olduğu ve yatırım miktarı belirlenir.

 


Hesap
Fon satın alabilmek için yatırımcıların hesap cüzdanına (portföy de denilir) ihtiyaçları vardır. Hesap numaranızın bulunduğu bir banka genelde fon hesabı açtırabilmek icin ilk başvurulan yerdir. Fon hesabı açtırmak vadesiz hesap açtırmak gibi çok basittir. Hesap açıldıkdan sonra her zaman fon alım satımı mümkündür.




Alım
En önemli iki veriden biri istenilen fonun adı ve diğeri de yatırım miktarıdır. Küçük miktar karşılığında fon payı almak mümkündür: Bir defalığa mahsus yatırımlarda 1.000 Euro veya daha düşük bir miktar yaygındır. Ya da aylık yatırım yapılabilinir, genelde 50 Euro minimumdur. Yatırımcılar fon alımında kendi kredi bankasında bir form doldurup imzalarlar. Dolayısı ile işlem havale yapmak kadar kolaydır.




Ulaşım
Yatırımcıların çoğunluğu fon almak için genelde herhangi bir bankaya  veya finans şirketine başvururlar. Bunun avantajı: Yatırımcılar sadece bir yer ile muhatab olurlar. Kendileri tek bir elden dekontlar, bilgi ve danışmanlık hizmeti alırlar ve dolayısı ile her çeşit istek, soru ve yatırım işlemlerinde sadece bir yere yönelirler. Bankalar ve finans şirketleri yatırımcıları için fon satın alımındaki tüm işlemleri üstlenirler ve gerekli fon şirketleri ile temasa geçerler.




Doğrudan alım
Yatırımcıların küçük bir bölümü danışmanlık hizmeti istemez veya tek başına karar verebilecek kadar kendisini yeterince güvenli hisseder. Bu yatırımcılar fonları internet gibi kaynaklardan doğrudan satın alabilirler. Hemen hemen her fon şirketi ve doğrudan bankacılık bu imkanı sunmaktadır. Bunun haricinde birçok şirketin fonlarını internet üzerinden sunan fon satış platformları vardır.




Pay
Bir yatırımcı fon satın alarak belirli bir miktarda fon payını da ele geçirmiş oluyor. Payın ne kadar olduğu yatırım miktarına ve fonun satın alım günündeki çıkış fiyatına bağlıdır.
Yatırımcı örneğin 1.000 Euro’luk bir yatırımda 39,21 Euro’luk pay fiyatından tam olarak 25,503 fon payı elde etmektedir ve dolayısı ile dolaylı olarak fonun kapsadığı tüm esham ve tahvilâtlara da ortak olur. Yani ayda 50 Euro ile aynı zamanda Porsche, Allianz, Microsoft, Siemens v.b. gibi dünya konsernlerine yatırmış oluyorsunuz.




Fleksibilite
Fonlar ilk etapta uzun vadeli maksimum getiri hedefini taşısada, yatırımcılar yine de fon paylarını ihtiyaçları doğrultusunda satın aldıktan hemen sonra tekrar elden çıkarabilirler. Her zaman paylarınızın hangi değerde olduğunu kontrol edebilirsiniz, dolayısı ile gizli satış veya iptal masrafları oluşmayacaktır.  Emeklilik ve Hayat sigortalarında ise bu farklıdır. Burada yatırımcıların çoğu bir ürün için aldıkları kararın hemen ardından aynı ürünü ellerinden çıkarmak istediklerinde kayıba uğruyorlar. Geri satın alma değeri böylece çoğu zaman düşmektedir.




Masraflar
Fon paylarının değerleri genelde günlük belirlenir. Bu miktar fonu içeren tüm hisse senedlerinin değerinden ve tahvilât alım satımından doğan giderlerden oluşur. Fon payının değeri ‘geri alım fiyatı’ olarak adlandırılır. Bu fiyat yatırımcının fonunu satışa çıkardığında pay başına eline geçen miktardır.

Fon paylarının satın alımında yatırımcılar için çıkış fiyatı geçerlidir. Bu değer geri alım fiyatına artı muhtemel çıkış fiyatı zammına eşittir. Örneğin geri alım fiyatı 100 Euro ve çıkış fiyatı zammı yüzde 5 ise, çıkış fiyatı toplam 105 Euro olur. Çıkış fiyatı zammı fon satışından doğan masrafları karşılar.

Bunun üzerine yatırımcı için senelik idari masraflar eklenir, buna aynı zamanda menecer masrafı da denilir. Bu masraf fon şirketleri için vekalet ücreti olarak de değerlendirilebilinir. Miktarı fondan fona değişir. Masraflarla ilgili ayrıntılı bilgileri bankaların, finans danışmanlarının sunduğu fon satış broşürlerinden veya fon şirketlerinin internet sayfalarından elde edebilirisiniz.




İçerik
Fonlar daima belirli bir yatırım sınıfına uzmanlaşmıştır. Çoğunluğu öncelikle esham ve tahvilât olarak en önemli üç yatırım sınıfından birini içerir: Para borsası senedleri, tahviller veya hisse senedleri.

Para piyasası fonu ...
... ekseriyetle para piyasasının esham ve tahvilâtlarından oluşurlar. Düşük risk seviyesine sahip istikrarlı ve düzenli getiri hedefleyen kısa vadeli yatırım yapmak isteyen yatırımcılar içindir.

Emeklilik fonları ...
... tahvil, emeklilik veya bono da denilen sabit faizli esham ve tahvilâtlardan oluşurlar. Hükümetler veya şirketler bu tahvilâtları kendi yatırımları için gerekli olan finansal ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile piyasaya sürerler. Borç alınan miktar (kredi) faize yatırılır ve belirlenen vade gününde geri ödenir. Yatırımcılar açısından borç senedleri para borsası senedlerine nazaran daha fazla kazanç sağlarlar, zira bunlar da yüksek riskli yatırımlardır. Emeklilik fonları borç senedleri seçiminde borçlunun güvenirliliği, faiz yüksekliği ve vade süresi kriter olarak seçilir.

Hisse senedi fonları ...
... müşterilerinin paraları ile borsada yer alan şirketlere ortak olurlar. Buradaki kazançlar genelde para piyasasındaki ve emeklilik fonlarındaki kazançlardan daha yüksektir. Buna karşılık riski daha fazladır. Hisse senedleri ve hisse senedi fonları iki yönden kazanç getirir: Hisse senedi kurlarının artması ile ve/veya temettülerle (anonim şirketindeki hissedarların kâr paylaşımı).




Gelir
Fonlar uzun vadeli yüksek getiri sağlıyor ve bu da özellikle hisse senedlerine yapılan yatırımlarda belli oluyor. Hisse senedi fonları borsadaki yüksek şanslarından dolayı daha avantajlıdır.
Aşağıda çeşitli fon tiplerinin yıllık artış değerlerini görebilirsiniz:

Almanya´daki hisse senedi fonları: yılda + % 8,7 / 23.010 €
Uluslararası hisse senedi fonları: yılda + % 7,9 / 21.390 €
Avrupa`daki emeklilik fonları: yılda + % 5,5 / 17.130 €
Para borsası fonları: yılda + % 2,9 / 13.309 €

Veriler 31 Temmuz 1995´den 31 Temmuz 2005`e kadar olan 10 yıllık bir zaman dilimini teşkil etmektedir. Bunun yanı sıra 10 yıl önce 10.000 Euro yatıran birinin bugüne kadar ne kadar kazanç sağladığını görebilirsiniz. Kaynak: BVI, 31.12.2005




Seçim
Fonlar arasında seçim yapmak özel şahıslar için bir hayli karışıktır. Çünkü 2700 ürün arasından seçim kolay değildir. Bu bakımdan fonların kendi içerisinde ayrıldığı çeşitli sınıflar vardır. Örneğin ülke fonlarındaki hedef o ülkenin en iyi hisse senedlerine yatırım yapmaktır. Finans şirketlerinin branş fonları ise banka ve sigorta hisse senedlerine yönelikdir.




Danışmanlık hizmeti
Tabiki her fon hemen iyi bir seçim demek değildir. Dolayısı ile değişik ürünlerin kalitesini ölçebilen ve ona uygun bir öneride bulunabilen bir kişiye danışmak çok önemlidir. En doğrusu bir bankanın veya finans şirketinin danışmanına (sigortacıya) yönelmektir. Aynı zamanda bağımsız bir finans danışmanınada yönelebilirsiniz. Böylece uzmanlar çeşitli kategorilerden oluşup yatırımcının taslağına uyan fonları toplayabilirler.




Kalite
Almanya`daki hemen hemen her fon şirketi, fonlarının en az birini sadece Alman hisse senedlerine yatırır. Fakat iyi bir fon nedir? İyi bir fon benzeri ürünlere ve geniş pazara göre çok daha fazla gelir getirmelidir – borsadaki kuru ise fazla inip çıkmamalıdır. Kazanılan deneyimlere bakılacak olursa, bu durum fon menecerlerin hisse senedlerini belirli modellere göre değil, kendilerinin pazarı gözetlemeleri sonucu derledikleri bilgiler doğrultusunda seçtiği fonlarda görülür. Gelirlerin riske olan oranını ölçmek için bağımsız finans uzmanlarının (rating acentalarının) hazırlamış olduğu değerlendirmeler ve fon sıralamaları yardımcı olur. En tanınmış acentalar Standard & Poor’s, Feri Trust und Lipper’dir.




Profesyonel
Fon menecerleri özel yatırımcılara nazaran sermayelerle çok daha iyi ve özenli bir şekilde ilgilenirler. Zira kendileri profesyonelce bu konuda tahsil görmekle beraber, bir çok analist tarafından desteklenirler (örneğin hisse senedleri uzmanları) ve uzun yıllık tecrübeye sahiptirler.
Fon menecerleri borsayı sistematik bir şekilde takip edip fonlara dahil olan hisse senedlerinin artış yolunda mı gittiğini yoksa satılması mı gerektiğini kontrol ederler.

Fon menecerleri kalite ürün sunucularında daha çok efor sarfederler: Herhangi bir hisse senedine karar kılmadan önce alakalı şirketin özelliklerini itinalı bir şekilde incelerler: Bilançoları değerlendirip özel hissedarlar tarafından genelde ulaşılamayan geniş bilgiler edinirler. Bunun açıklaması ise sudur: Birincisi, her saatte piyasa ile ilgilenirler. İkincisi, şirketlerle doğrudan görüşürler. Bilgi edinmek icin anonim şirketin yöneticisiyle bile görüşme yapabilirler.

Özel hissedarlara ise yönetici grubun kapıları kapalıdır. Sarfedilen bu emek çoğu zaman beraberinde kazanç getirir: Hisse senedlerini en iyi şekilde, detaylarına kadar araştıran fon menecerleri, en yüksek kazançlara ulaşırlar.




Denge
Bir fonun en önemli hedeflerinden biri de riski mümkün olduğu kadar düşük tutmaktır. Dolayısı ile her fon için hangi hisse senedlerine veya hisse senedi kategorilerine ne kadar para ayrılacağı belirlenir. Genelde su kural geçerlidir: Bir şirketin hisse senedi payı fon miktarının en fazla yüzde 10 ´unu teşkil edebilir. Aksi halde fonun değer kazancı büyük bir şekilde tek bir hisse senedinin borsa kuruna bağlı kalır. Sermayenin tümü, yani yüzde 100´ü hisse senedine yatırılmışsa, bu fonda en az 16 ortaklık bulunmalıdır. Bunun haricinde her fon için broşürlerde açıklanan özel yatırım kuralları vardır.




Şeffaflık
Yatırımcılar her an fon menecerlerinin hangi hisse senedlerine yatırım yaptıklarına dair bilgilere ulaşabilirler. Fon şirketleri yılda en az iki kez yarımşar senelik raporlarla fonların tam olarak bileşimlerini açıklarlar. Bu raporlar bankalarda, finans danışmanlarında veya internette mevcutturlar.

Değer gelişimi, piyasaya sürülecek taahütleri veya fon menecerlerinin yorumları gibi aktüel enformasyonlarda, fact-sheets de denilen aylık raporlar yer alır. Fon şirketlerin tümü bu tür fact-sheets’leri yayınlarlar ve dolayısı ile bunlara internettede ulaşmak mümkündür.

Yatırımcılar için önemli bilgi kaynakları aynı zamanda finans dergileri, günlük gazeteler ve diğer medyalardır. Bunlar daima güncel kurları sunarlar, branş hakkında bilgiler yayınlarlar ve gelişimleri eleştirel bir bakış açısıyla incelerler.

Finans danışmanları da müşterilerini bilgilendirirler. Yatırımcılar danışmanlarla yaptıkları görüşmelerde,  yılda en az bir kez alım ya da satımların tavsiye edilip edilmeyeceğini açıklığa kavuşturmaları yararlıdır.




Güvenlik
Fonlar hükümetin gözetimi altındadır ve yatırımcıları kötü sürprizlerden korur. Devlet buna ilişkin geniş kapsamlı kanunlar çıkartmış ve Berlin’de Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht adı altında bir encümen oluşturmuştur.

Istismar ve kötüye kullanmaya karşı önemli bir kural vardır: Yatırımcı paraları fon şirketlerinden ayrı tutulur. Dolayısı ile fon sunucusu sadece yatırım kararları verme mesuliyetini taşır. Sermaye ve hisse senedleri ise yasal olarak bağımsız bir portföy bankasında saklanır. Böylece, bir fon şirketi iflas etse bile (bugüne kadar böyle bir şey görülmemiştir), fon varlığına dokunulamaz.

KONUYLA İLGİLİ

DANIŞMANA YÖNELTİLEN SORULAR

Finans danışmanına doğru sorular yönelten, aldığı hizmetten daha kârlı çıkar. mehr

SIÇA SORULANLAR

Biriktirme ve yatırım ile ilgili konular hakkında sıkça sorulanları ve cevaplarını okumak için tıklayınız. mehr

YANLIŞ BİRİKTİRME ÜLKESİ

mehr